Yeni Emeklilik Sistemi Kamu Çalışanlarını Mağdur Ediyor
1 Ekim 2008’den sonra göreve başlayan kamu memurları, emeklilik haklarında ciddi kayıplarla karşı karşıya kalıyor. Uzmanlara göre, mevcut sistem memurların maaş ve ikramiye beklentilerini büyük ölçüde düşürdü ve adaletsizlik yarattı.
2008’den önce ve sonra göreve başlayan memurlar arasında derin bir emeklilik uçurumu var. 2008’den önceki memurlar, 5434 sayılı Kanun’a tabi olarak emekli maaşlarını gösterge, ek gösterge ve tazminatlar üzerinden alırken; 2008 sonrası göreve başlayan memurlar ise 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında prime esas kazanca göre emekli oluyor.
Bu durum, emekli maaşlarında %25 ila %40 arasında bir düşüşe neden oluyor. Aynı işi yapan, aynı unvana sahip iki memurdan biri rahat bir emeklilik yaşarken, diğeri ciddi bir gelir kaybıyla karşı karşıya kalabiliyor.
Emekli ikramiyelerinde de büyük kayıplar yaşanıyor. Döner sermaye, teşvik ödemeleri ve sabit ek ödemeler prime esas kazanca tam olarak yansımadığı için emekli ikramiyeleri eksik hesaplanıyor. Ayrıca ek göstergeler de işlevsiz hale gelmiş durumda; unvan, kıdem ve kariyer emeklilik hesaplarında beklenen etkiyi yaratmıyor.
Güncelleme katsayısının sadece enflasyon ve büyüme hızının bir kısmını dikkate alması, 5510 kapsamında emekli maaşlarının yıllar içinde ciddi şekilde erimesine neden oluyor. Uzmanlar, memurların emeklilik öncesi gerçek maaş tablolarını görememelerinin en büyük sorununu vurguluyor.
Emeklilik sisteminde adaletsizliğin giderilmesi için önerilen düzenlemeler arasında, 5510 sayılı Kanuna tabi memurların maaş ve ikramiyelerinin 5434 sayılı Kanuna benzer şekilde hesaplanması, prime esas kazanca tüm ödemelerin eksiksiz yansıtılması ve ek göstergelerin yeniden belirleyici hale getirilmesi yer alıyor.